Derhênerê Bosnî Danîs Tanovîc di fîlima xwe ya “Trîage” de trajedîya qurbanên enfalan bi nerîna rojnamevanek tîne perdeya spî. Derhêner Danis Tanovic di sala 2001’de xelata fîliman a herî baş a bîyani ya Aqademî jî girtî bû.

Fîlima Triage di sala 2009’an de hatibû kişandin. Danîs Tanovîc derhênereke Bosna-Hersekî’ye. Di sala 2001’de bi fîlima “No Man’s Land”ê li Cannes’ê xelata herî baş a senaryo jî girtî bû. 2003’de jî li Cannes’ê bibû endamê jûrîye. Derhêner Danîs Tanovic perwerdeya pîyano, sînema û şano dîtîye, di şerê Bosnî de belgefîlima artêşa Bosnî jî kişandibû, îro jîyana xwe li Bosna-Hersekê derbas dike.

Di fîlimêde aktora Îrlandî Colîn Farrel (Mark Walls), aktrîsta Spanî Paz Vega (Elena Morales), Christopher Lee (Joaqcîn Morales), Kelly Reîlly (Dîane), Branko Duric (Dr. Talzanî), Jamie Sîves (David) dilîzin. Danîs Tanovic senaryoya fîlime ji berhema Scoott Andersonê adapte kirîye. Fîlim roproduksîyoneke Belçîka, Fransa, İrlanda û Spanya’ye. Fîlim li Îrlanda hatîye kişandin. Muzîka “Trîage” ji alîyê Lûcio Gody ve hatîye çêkirin.

Fîlima “Trîage” 13 xelat girtîye. Cureya fîlimê drama ye. “Trîage” di festîvala fîliman ya navneteweyî ya Roma’yê de fîliman vekirinê bû jî.

***

Mark Walls û Davîd di sala 1988’an de diçin başûr. Mark di şerê enfalê de dixwaze wêneya şerê bikşîne, hevalê wî jî dixwaze bi lez biçe Îrlanda jina xwe ya dûcanî bibîne kû demekî kin de ewê bibe bavê zarokekî, lê David pê li mayîneke dike û dimire. Mark vedigere Îrlanda û ji bo tedawîya psîkolojîk destgirtîya wê Elena û bapîrê Elena ji wî ra dibin alîkar. Mark ji jina Dawîd re dibêje; “Dê di demekî kin de Dawîd were Îrlanda.” Fîlim li ser psîkolojîya şer disekine. Enfal bi nerîna rojnamevanekî bîyanî tê perda spî.

Di fîlimê de bijîşkek Kurd di şerê Enfalê de birîndaran -ku edî çare tûneye- bi çekê xwe dikûje. Derhêner di fîlima xwede trajedîya enfalan bi çaven dû rojnemavanan dîtîye û şer bi hemû kirêjiya xwe tê ber temaşevanan. Bijîşkek Kurd di fîlime de trajedîya Enfalê raste rast tîne ber çavan, temaşevanan jî dike hundirê fîlimê. Derhêner me jî di fîlimê de dike alîgir, mirovahî û bêçareserî bîjîşkê dike qetîl an jî bijîşk?

Colîn Farrell di fîlimê de rola Mark baş lîstîye. Lîstîkvana bi nav û deng Spanî Paz Vega bi rola Elena bala temaşevanan dikşîne. Fîlim li Turkîye nehat nîşandan û di çend rojnameya da jî bi neheqî hate nirxandin. Derhêner di fîlime de li dûrî ajitasyonê ketîye, ew jî fîlimê bi serketî kirîye. Enfal di fîlime de bi hemû trajedîya xwe bala temaşevanan dikşîne. Tanovic şerê Bosnî weke belgefîlim kişandibû, trajedîya Kurdan jî bi belgefîlimeke psîkolojîk anîye ziman.

Li ser jenosîda Enfalê çend metrajdirej fîlim û kurtefîlim ji alîyê derhênerên Kurd hatibûn kişandin, lê derhênerekî bîyanî Danîs Tanovîc bi nerîna xwe sînemaya Enfalê çekirîye û fîlim peyama mirovahîyê dide û li dijî şer e. Fîlima “Trîage” lezgînîya peyama mirovahîyê dike.

Print